BRAMY-HORMANN.LOWICZ.PL

Nowe Sygnaly nr. 45 z 1993
"Kolzam zaryzykowal"
Dwa ostatnie kwartaly zeszlego roku byly dla raciborskiego "Kolzamu"
najtrudniejsze od wielu, wielu lat. Brak produkcji, puste hale. rosnace
wydatki na utrzymanie wykwalifikowanej 300-osobowej zalogi, ktorej nie
chciano sie pozbywac. U progu lata 1992 r. zakonczono prace przy realizacji
zamowien kolei jeszcze z poprzedniego roku. Widmo likwidacji moglo sie
zmaterializowac w kazdej chwili. W sierpniu musiano poslac ludzi na
dwutygodniowy urlop, placac wszystkim postojowe. W tym czasie kierownictwo
ustalilo nowa strategie firmy. Zmieniono strukture zakladow na bardziej
rynkowa, utworzono dzial rozwoju i handlu. Zaczeto szukac nowych odbiorcow i
podejmowac sie nie wykonywanych przedtem robot.
Dwa lata temu. w momencie rozwodu z PKP wydawalo sie, ze "Kolzam" nie ma
przyszlosci. Zbytnia specjalizacja i uzaleznienie od jednego odbiorcy mogly
sie skonczyc katastrofa.
Zamiejscowym oddzialem zakladow byla zgrzewalnia szyn w Kedzierzynie-Koxlu.
ktorej ciaglosc produkcji stabilizowala sytuacje "Kolzamu". Wziela ja kolej,
a raciborskiej "centrali" pozostala splata wielomiliardowej pozyczki,
uzyskanej od DG na produkcje zgrzewalni. Zwrocono juz 80 procent sumy. Ten
dlugo trwajacy wysilek finansowy skutecznie podcina skrzydla
przedsiebiorstwa.
W miesiacach decydujacych o "byc albo nie byc", wykonywano: urzadzenia do
przewijania papieru toaletowego dla przemyslu papierniczego, obrabiarki do
drewna (dla Anglii), do odlewania tarcz hamulcowych, podtrzymki do
obrabiarek (dla USA), elementy ciagow technologicznych zamowionych przez
Hute 1 Maja w Gliwicach, napedy do bram dla Huty Czestochowa,
oprzyrzadowanie do produkcji rur na zlecenie fabryki kotlow "Eko" z Nedzy,
nowe szynowe pojazdy pomocnicze na potrzeby przemyslow weglowego i
hutniczego, lokomotywe przetokowa dla zakladow tluszczowych w Szamotulach,
drzwi odskokowo-przesuwane do modernizowanych skladow WKD i rozne mniejsze
prace.
Rozpoczeto rozbudowywanie sieci serwisu. W ciagu 20 lat "Kolzam"
wyprodukowal dla PKP ponad tysiac roznych pojazdow pomocniczych (drezyn). Do
1990 r. wytwarzano ich srednio 60-70 rocznie, od dwoch lat - zero. W koncu
1992 r. zaczeto przyjmowac drezyny do remontow i modernizacji, zlecanych
przez rozne dokp. Dzieki tym stalym zamowieniom w maju br. firma po raz
pierwszy
od wielu miesiecy znalazla sie "nad kreska".
"Kolzam" potrafilby zrealizowac kazde zamowienie ze swojej branzy, nawet
kooperujac z zachodnimi firmami. Trwaja negocjacje m.in. na temat eksportu
calego ciagu technologicznego zntk do jednego z krajow poludniowej Azji. W
latach 80., dzieki umowom w ramach RWPG sprzedano na wschodni rynek wiele
nowoczesnych, zautomatyzowanych linii i samych gniazd technologicznych do
remontow wagonow towarowych i osobowych. Wraz z "Rafametem" z Kuxni
Raciborskiej sprzedano (z montazem i rozruchem na miejscu) kompletne ciagi
technologiczne do naprawy 25 tysiecy zestawow kolowych rocznie do zntk w
Popasnej we wschodniej Ukrainie. Podobne linie naprawcze specjalisci
"Kolzamu" zainstalowali w Tambowie i Syrdalinsku kolo Taszkientu. W bylym
ZSRR kupiono takze cztery gniazda technologiczne, m.in. myjnie zestawow
kolowych.
Rynek wschodni odpadl, a krajowy jest nasycony. Szanse zbytu ma dzis
produkcja myjni: zestawow kolowych, maxnic, lozysk, wozkow. W "Kolzamie"
zaczynaja takze robic myjnie wagonow osobowych i towarowych. W zeszlym roku
myjnia zestawow kolowych MZB-112 zdobyla na brukselskich targach "Eureka
'92" zloty medal, co swiadczy o jej jakosci. Zachodni eksperci docenili to,
iz urzadzenie myje czysta zimna woda pod cisnieniem 60 atmosfer, w obiegu
zamknietym, bez dodatkow toksycznych srodkow chemicznych, ze ma ponadto
wlasna oczyszczalnie sciekow. Ta oferta na zachodnie rynki przystaje do
tamtejszego zapotrzebowania na "czyste" technologie, nie zatruwajace
srodowiska naturalnego.
Nowoscia, ale z tym samym ekologicznym kontekstem, jest spalinowa lokomotywa
manewrowa z silnikami o mocach (do wyboru) 188-228 kW. Moze ciagnac
tysiactonowe sklady z predkosciami do 50 km/h. Dwa z tych silnikow, o
znacznie mniejszej emisji spalin, umozliwiaja zastosowanie pojazdu w
pomieszczeniach zamknietych: kopalniach czy halach produkcyjnych. Jedna taka
lokomotywe kupily wspomniane zaklady z Szamotul, druga pracuje w warszawskim
metrze.
"Kolzam" swiadczy uslugi serwisowe, podejmujac sie napraw srednich, glownych
i modernizacji. Ale dzis, zeby zyskac zlecenie na remont nawet
wyprodukowanych przez siebie pojazdow, musi wygrac przetarg.
Warto wspomniec o rodzinie drezyn z roznym osprzetem roboczym: kosiarkami,
koparkami, wiertnicami, odsniezarkami, odchwaszczarkami, zurawiami
hydraulicznymi. Kolejna drezyne WBM-10 rozwinieto do postaci mikrobusu
szynowego, mogacego przewozic sluzbowo (np. na miejsce naprawy) 29 osob. W
drugiej polowie lat 80. te konstrukcje rozbudowano; powstal dwuczlonowy
szynobus z 66 miejscami do siedzenia. Wyprodukowano szesc sztuk, ktore
kupily PKP. Byc moze to nie koniec zamowien kolei.
Na podwoziu szynobusu zaprojektowano pojazd warsztatowy dla sluzb utrzymania
i lacznosci. Zlozono tez oferte DG na produkcje pojazdu do pomiaru skrajni
taboru. Pomyslnie przeszla proby jednostka do pomiaru geometrii toru podczas
jazdy, wyposazona w komputerowy system "obrobki" danych. Czegos takiego
potrzebuja PKP. -
Pozostale "drobiazdzki" wytwarzane w "Kolzamie" - to 5-tonowe podnosniki
zebatkowe PK-5. uniwersalne toromierze czy wciagarki szyn.
Firma chce wspolpracowac z koleja rowniez w przyszlosci i widzi swoje
miejsce na tym specyficznym rynku. Specjalizacja mimo wszystko moze byc
szansa, choc warunki rynkowe nie rozpieszczaja "Kolzamu". Dzis DG okresla
swe wymagania, zamawia, ale raciborskie zaklady same musza ponosic ryzyko
finansowe badan i prob. Kolej interesuje tylko gotowy produkt.
Zeby usprawnic zarzadzanie i poprawic status zakladow. "Kolzam" zamierza
wydostac sie z "zaczarowanego kregu" przedsiebiorstwa panstwowego. W koncu
listopada zostanie zlozony wniosek do ministrow przeksztalcen wlasnosciowych
i TiGM w sprawie transformacji w drodze likwidacji, zeby majatek
przedsiebiorstwa mogla przejac w leasing spolka pracownicza S.A. Wykonano
juz komplet ekspertyz koniecznych do podjecia ministerialnych decyzji.
Najprawdopodobniej w grudniu zacznie sie dla - "Kolzamu" nowy etap.
WALDEMAR GOSK